Kadına yönelik şiddet; fiziksel, cinsel, psikolojik ve ekonomik biçimlerde ortaya çıkabilir. Bu fiillere karşı hukuk düzeni iki ayrı yol öngörür: failin cezalandırılmasına yönelik ceza yargılaması ve mağdurun korunmasına yönelik 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamındaki tedbirler. Bu iki yol birbirinden bağımsızdır ve birlikte kullanılabilir.

6284 sayılı Kanun kapsamındaki tedbirler: Tedbir kararı verilmesi için şiddetin ispatı aranmaz; şiddet tehlikesinin bulunduğuna dair makul bir kanaat yeterlidir (m.8). Koruyucu tedbirler (geçici koruma, barınma yeri sağlanması gibi) mülki amir veya aile mahkemesi tarafından; şiddet uygulayan hakkındaki önleyici tedbirler (ortak konuttan uzaklaştırma, yaklaşmama, iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme, silah teslimi gibi) ise aile mahkemesi tarafından verilir; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amiri de önleyici tedbir alabilir. Tedbirler bir defada en çok altı ay için verilir ve gerektiğinde uzatılabilir.

Tedbire aykırılık: Verilen tedbir kararına aykırı davranan şiddet uygulayan hakkında, fiilin niteliğine göre üç günden on güne kadar, tekrarı hâlinde daha uzun süreli zorlama hapsine karar verilir (6284 s. K. m.13).

Ceza hukuku boyutu: Kadına yönelik şiddet fiilleri; kasten yaralama (TCK m.86 – eşe karşı işlenmesi nitelikli hâldir), eziyet (m.96), tehdit (m.106), ısrarlı takip (m.123/A), cinsel saldırı (m.102) ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (m.109) gibi suçları oluşturabilir. Kasten öldürmenin kadına karşı işlenmesi ise ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirir (TCK m.82/1-k).

Başvuru yolları: Şiddet hâlinde kolluk kuvvetlerine, Cumhuriyet başsavcılığına veya aile mahkemesine doğrudan başvurulabilir. Acil durumlarda 112 aranabilir; KADES mobil uygulaması da kolluk ihbarı için kullanılabilir. Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri (ŞÖNİM) ise barınma, rehberlik ve tedbirlerin izlenmesi konularında destek sağlar.

Delillerin korunması: Darp raporu, fotoğraflar, mesaj ve arama kayıtları ile tanık bilgileri mümkün olan en kısa sürede kayda alınmalıdır. Sağlık kuruluşuna başvurulması hâlinde alınan adli rapor, ceza yargılamasında önemli bir delildir.

Mağdurun hakları: Mağdur, CMK m.234 uyarınca vekil yardımından yararlanabilir; cinsel suçlarda ve alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda istemi hâlinde barodan vekil görevlendirilir. Cinsel suçlarda uzlaştırma yoluna gidilemez. Mağdur ayrıca hukuk mahkemesinde maddi ve manevi tazminat talep edebilir. Aile içi şiddet uyuşmazlıkları arabuluculuğa elverişli değildir.

Sonuç olarak kadına yönelik şiddette mağdurun güvenliği önceliklidir. 6284 sayılı Kanun kapsamındaki tedbirler, ceza soruşturmasının sonucunu beklemeden ve şiddetin ispatı aranmadan hızla talep edilebilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut olaylar için hukuki görüş yerine geçmez.